11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 20 Cevapları
Uygulama: Mekânsal Sorunların Analizi ve Çözüm Yolları Çözümleri
Soru 1: Metinlerde bahsedilen yerleri tablodaki ilgili boşlukları doldurarak çözümleyiniz.
Cevap:
– 1. Mekân (Iğdır):
• Konumsal Özellikleri: Türkiye’nin doğusunda etrafı dağlarla çevrili, alçak çukur alan (mikroklima çanağı).
• Doğal ve Beşerî Bağlantıları: Topoğrafik çanak yapısı, sıcaklık terselmesi, kalitesiz yakıt kullanımı, sanayi ve ulaşım emisyonları.
• Çevre Üzerindeki Etkisi: Ağır hava kirliliği, partikül madde artışı ve solunum yolu hastalıklarında artış.
– 2. Mekân (Bursa Ovası):
• Konumsal Özellikleri: Marmara Denizi’nin güneyinde verimli alüvyal ova.
• Doğal ve Beşerî Bağlantıları: Sanayi-tarım-yerleşim baskısı, hızlı kentleşme ve yoğun iç/dış göç.
• Çevre Üzerindeki Etkisi: Verimli tarım alanlarının daralması, betonlaşma, ekolojik dengenin bozulması ve toprak kirliliği.
– 3. Mekân (Kerç Boğazı):
• Konumsal Özellikleri: Karadeniz ile Azak Denizi’ni birbirine bağlayan dar deniz geçidi ve kıyı şeridi.
• Doğal ve Beşerî Bağlantıları: Şiddetli fırtına, tanker kazaları ve denize petrol sızması.
• Çevre Üzerindeki Etkisi: Su altı ve kıyı ekosisteminin zarar görmesi, deniz canlılarının toplu ölümü, hava, su ve sahil kirliliği.
Soru 2: Coğrafya biliminin bu sorunların çözümüne yaptığı katkıları gerekçeleriyle açıklayınız.
Cevap: Coğrafya bilimi; mekânsal sorunların nerede, neden ve nasıl ortaya çıktığını “dağılış“, “neden-sonuç“ ve “karşılıklı ilgi“ ilkeleriyle bütüncül olarak inceler. CBS ve uzaktan algılama araçlarıyla alan analizleri yaparak arazi kullanım planlamaları sunar ve sorunların yayılmasını önleyecek sürdürülebilir çözümler geliştirir.
Soru 3: Coğrafya bilimi, şehir planlama, çevre mühendisliği, sosyoloji gibi diğer bilim dallarıyla nasıl iş birliği yapmaktadır? Açıklayınız.
Cevap: Coğrafya, mekânsal verileri sentezleyen disiplinler arası bir köprüdür. Şehir planlamaya arazi uygunluk haritaları sağlar; çevre mühendisliğine kirlilik kaynağı ve yayılım rotalarını sunar; sosyolojiye ise nüfus göçleri ve toplumsal mekân kullanımı verilerini aktararak ortak çözüm üretilmesini sağlar.
Soru 4: Yukarıdaki metinlerde anlatılan mekânsal sorunları anlamada ve çözüm üretmede coğrafya bilimini diğer bilimlerden ayıran özellikler nelerdir?
Cevap: Coğrafyayı ayıran en temel özellik konum bilgisi ile mekânsal dağılış ilkesini kullanmasıdır. Olayları tek bir boyutta değil; fiziki, beşerî, ekonomik ve ekolojik boyutlarıyla bir arada, mekânsal örtüşme ve etkileşim ağı içinde bütüncül olarak değerlendirmesidir.
Tüm sayfaların detaylı cevapları için 11. Sınıf Coğrafya Ders Kitabı MEB Yayınları Cevapları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.