11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 44 Cevapları

1.5. Konuya Başlarken & 5. Etkinlik Çözümleri

Konuya Başlarken Soru: Göz ve kulakta uyarıların elektrik sinyaline dönüştürülmesi ile fotoğraf makinesi ve mikrofonun çalışma şekilleri karşılaştırıldığında canlı duyu organları ile teknolojik cihazlar arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? Açıklayınız.
Cevap: İnsan duyu organlarının çalışma prensipleri biyomimikri (biyotaklit) bilimine ilham kaynağı olmuştur. Gözdeki retina tabakasının ışığı algılayıp elektrik sinyallerine dönüştürmesi dijital fotoğraf makinelerindeki sensörlerin esin kaynağıdır; kulak zarının ve Corti organının ses dalgalarını elektrik sinyaline çevirmesi ise mikrofon ve ses sistemlerinin tasarımına temel oluşturmuştur.

5. Etkinlik Uygulama Soru 1: Çevrenizden farklı uyaran çeşitlerine örnekler veriniz.
Cevap 1: Işık (Güneş ışığı – Fotoreseptör), Sıcaklık (Sıcak çay – Termoreseptör), Mekanik etki (Rüzgâr, dokunma – Mekanoreseptör), Kimyasallar (Yemek kokusu, parfüm – Kemoreseptör).

2. Soru: Duyu Organı – Reseptör – Nöron İlişkisi ve Nöron Yapıları

  • Duyu Organı – Reseptör – Nöron İlişkisi: Dış veya iç çevreden gelen uyarılar (ışık, ses, sıcaklık vb.) duyu organlarındaki özelleşmiş alıcı hücreler olan reseptörler tarafından yakalanır. Reseptörler bu uyarıları elektrokimyasal sinyallere (impuls) dönüştürür. Oluşan bu impulslar, duyu (duyusal) nöronları aracılığıyla merkezi sinir sistemine (beyin ve omurilik) taşınır.

  • Nöron Çeşitleri ve Görevleri:

    • Duyu Nöronu: Uyarıları reseptörlerden alıp merkezi sinir sistemine taşır.

    • Ara Nöron: Merkezi sinir sisteminde (beyin/omurilik) yer alır; gelen bilgiyi değerlendirir ve yanıt oluşturur.

    • Motor Nöron: Oluşan yanıtı merkezi sinir sisteminden hedef organlara (kas veya bezlere) taşır.

Soru: Göz/Kulak ile Fotoğraf Makinesi/Mikrofon Karşılaştırması

  • Soru: Göz ve kulakta uyarıların elektrik sinyaline dönüştürülmesi ile fotoğraf makinesi ve mikrofonun çalışma şekilleri karşılaştırıldığında canlı duyu organları ile teknolojik cihazlar arasında nasıl bir ilişki kurulabilir? Açıklayınız.

  • Cevap: Canlı duyu organları ile teknolojik cihazlar arasında biyotaklit (biyomimetri) ve işlevsel bir benzerlik ilişkisi vardır. Fotoğraf makinesi ışığı mercekten geçirip dijital sensörde görüntüye dönüştürürken, göz de kornea ve mercek yardımıyla ışığı retinadaki reseptörlere odaklar. Benzer şekilde mikrofon, ses dalgalarını diyafram yardımıyla titreşime ve ardından elektrik sinyaline dönüştürür; kulak zarı ve iç kulaktaki hücreler de aynı mantıkla ses dalgalarını mekanik titreşimlere ve elektrik sinyallerine çevirir. Sonuç olarak teknolojik araçlar, doğadaki duyu organlarının çalışma prensiplerinden esinlenilerek icat edilmiştir.

 

5. Etkinlik Uygulama Soru 3 (Nöron Yapıları Tablosu):
1. Dendrit: Diğer nöron veya reseptörlerden gelen uyarıları alır.
2. Hücre Gövdesi: Çekirdek ve organelleri barındırır, metabolik faaliyetleri yürütür.
3. Çekirdek: Hücrenin yönetim merkezidir.
4. Akson: Uyartıyı hücre gövdesinden akson ucuna iletir.
5. Schwann Hücresi: Miyelin kılıfı üretir.
6. Miyelin Kılıf: İzolasyon sağlayarak impuls iletimini hızlandırır.
7. Ranvier Boğumu: Miyelin kılıfın kesintiye uğradığı, atlamalı iletimin gerçekleştiği yerdir.

Tüm sayfaların detaylı cevapları için 11. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı MEB Yayınları Cevapları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Diğer Sayfalar