11. Sınıf Felsefe MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 102 Cevapları
11. Sınıf Felsefe MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 102 Cevapları
3. ÜNİTE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI
1. Akıl-inanç ilişkisi ile ilgili hangi felsefi sorular sorulabilir?
Cevap: Metinden ve felsefi tartışmalardan hareketle şu sorular sorulabilir:
- İnanç akli temellerle açıklanabilir ve rasyonelleştirilebilir mi?
- İnanç aklın sınırlarını aşan varoluşsal bir sıçrama mıdır?
- Kötülük problemi karşısında akli argümanlar (örneğin Leibniz’in en iyi dünya teorisi) yeterli midir?
- Pratik akıl ve fayda (faydacılık/pragmatizm) inancın temellendirilmesinde bir ölçüt olabilir mi?
2. Forumda akıl-inanç ilişkisine yönelik hangi felsefi görüşler dile getirilmiştir?
Cevap:
- Rasyonalist/Akılcı Görüş (Ussal): İnancın mantıksal argümanlarla temellendirilmesi gerektiğini, inanç ile aklın bütünleştiğini savunur.
- Fideist/İnançcı Görüş (Mukaddes): Dini inançların akılla sınırlandırılamayacağını, inancın aklın ötesinde bir teslimiyet ve varoluşsal bir sıçrama olduğunu ileri sürer (Kierkegaard çizgisi).
- Agnostik/Sınırlı Akıl Görüşü (Droneddes): Aklın sınırları olduğunu, her şeyin akılla açıklanamayacağını (Wittgenstein vurgusu) ifade eder.
- Pragmatist/Araçsalcı Görüş (Pratikadam): W. James’in inanma iradesi yaklaşımına dayanarak inancın insan hayatındaki pratik faydasını ve anlam kazandırma işlevini öne çıkarır.
- Sentezci/Ahlaki Akıl Görüşü (Sentezci): Kant’ın pratik akıl anlayışına atıfla inancın ahlaki bir zorunluluk olabileceğini savunur.
3. Forumdaki kişilerin savundukları görüşlerin güçlü ve zayıf yönleri nelerdir?
Cevap:
- Ussal’ın (Rasyonalizm) Güçlü Yönü: İnancı tutarlı ve mantıklı kılar, dogmatizmi önler. Zayıf Yönü: İnancın duygusal, sezgisel ve aşkın boyutunu göz ardı edebilir.
- Mukaddes’in (Fideizm) Güçlü Yönü: Samimi teslimiyeti ve kalbi bağı vurgular. Zayıf Yönü: Aklı tamamen dışladığında kontrolsüz, fanatik veya bağnaz inançlara kapı aralayabilir.
- Pratikadam’ın (Pragmatizm) Güçlü Yönü: İnancın insan psikolojisi ve moral gücü üzerindeki olumlu etkisini açıklar. Zayıf Yönü: Hakikati sadece faydaya indirgeyerek nesnel doğruluğu ikinci plana atabilir.
4. Forum sayfasındaki hangi görüş hayatla daha iyi ilişkilendirilmiştir? Değerlendiriniz.
Cevap: Sentezci ve Pratikadam’ın görüşleri günlük hayatla daha doğrudan ilişkilidir. Çünkü insan hem düşünen hem de hisseden bir varlıktır; hayatın zorlukları karşısında inanç insana umut ve ahlaki bir dayanak sağlarken, akıl da bu inancınilinçli bir şekilde yaşanmasını mümkün kılar.