11. Sınıf Fizik MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları
11. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 51 Cevapları
18. Alıştırma: Ahmet, sürtünmeli yatay zemin üzerinde durmakta olan sandığı çekmeye çalışıyor. Sandığa +x yönünde kuvvet uyguladığında sandığın da kendine aynı büyüklükte ve zıt yönlü bir tepki kuvveti uyguladığını düşünüyor. Uygulanan kuvvet değeri ne olursa olsun bileşke kuvvet değerinin daima sıfır olacağını ve sandığı çekmenin mümkün olamayacağını ileri sürüyor. Ahmet’in görüşlerini değerlendirerek varsa hatalı noktaları düzeltiniz.
Cevap: Ahmet’in düşüncesi hatalıdır. Etki ve tepki kuvvetleri farklı cisimler üzerine etki eder (etki kuvveti sandığa, tepki kuvveti ise Ahmet’e uygulanır). Dolayısıyla etki ve tepki kuvvetleri aynı cisme etki etmediği için bileşkeleri alınamaz ve birbirini sıfırlayamaz. Ahmet’in sandığa uyguladığı kuvvet, zemin ile sandık arasındaki maksimum statik sürtünme kuvvetini aştığında sandık net bir kuvvetin etkisiyle +x yönünde ivmelenerek harekete geçer.
19. Alıştırma: Bir fizik dersinde öğretmen, öğrencilerinden Newton’ın III. Hareket Yasası olan etki-tepki prensibine günlük hayattan örnekler vermelerini istiyor.
• Yunus: Cama atılan bir futbol topunun camı kırmasının nedeni, cama uygulanan kuvvetin topa uygulanan kuvvetten daha büyük olmasıdır.
• Emre: Düşey tahta bir zemine çivi çakılırken çekicin çiviye uyguladığı kuvvet çivinin tahta zemine girmesini sağlarken çekicin geri sekmesinin nedeni çivinin çekice uyguladığı tepki kuvvetidir.
• Özgü: Hızla hareket eden bir aracın rüzgâr koruyucusuna çarpan bir sinek arabaya küçük bir kuvvet, araba ise sineğe büyük bir kuvvet uygular.
Öğretmenin bu örneklerle ilgili geri bildirimleri ne şekilde olmalıdır? Açıklayınız. Hatalı noktalar varsa düzeltiniz.
Cevap:
Yunus’un Örneği (Hatalı): Etki ve tepki kuvvetleri büyüklükçe daima birbirine eşittir. Topun cama uyguladığı kuvvet ile camın topa uyguladığı tepki kuvveti eşit büyüklüktedir. Camın kırılmasının nedeni, etki eden kuvvetin camın dayanıklılık sınırını (mukavemetini) aşmasıdır.
Emre’nin Örneği (Doğru): Çekicin çiviye uyguladığı etki kuvveti ile çivinin çekice uyguladığı tepki kuvveti eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür. Çivinin tepki kuvveti çekicin geri sekmesine neden olur.
Özgü’nün Örneği (Hatalı): Newton’ın III. Yasası uyarınca arabanın sineğe uyguladığı kuvvet ile sineğin arabaya uyguladığı tepki kuvveti eşit büyüklüktedir. Sineğin ezilip parçalanmasının sebebi kütlesinin çok küçük olması dolayısıyla maruz kaldığı ivmenin çok büyük olmasıdır.
Tüm sayfaların detaylı cevapları için 11. Sınıf Fizik MEB Yayınları Ders Kitabı Cevapları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.