11. Sınıf Matematik MEB Yayınları Ders Kitabı Sayfa 88 Cevapları
4. Uygulama Devamı – Sıra Sizde Açıortay Soru Çözümü (Sayfa 88)
Bir ABCD dörtgeninde, karşılıklı iki iç açının (örneğin B ve D köşelerinin) iç açıortaylarının kesişmesiyle oluşan açılardan dar olanının ölçüsü (m(DEF)), dörtgenin geriye kalan diğer iki karşılıklı iç açısının (m(BAD) ve m(BCD)) ölçüleri farkının mutlak değerinin yarısına eşittir. Oluşan geniş açı ise bu değerin 180 dereceye tamamlayıcısıdır.
- Örnek Deney: m(BAD) = 120°, m(BCD) = 80° | Farkın Yarısı = 20° | m(DEF) = 160°
- Deney 1: m(BAD) = 130°, m(BCD) = 70° | Farkın Yarısı = 30° | m(DEF) = 150°
- Deney 2: m(BAD) = 100°, m(BCD) = 60° | Farkın Yarısı = 20° | m(DEF) = 160°
- Deney 3: m(BAD) = 140°, m(BCD) = 120° | Farkın Yarısı = 10° | m(DEF) = 170°
Tablo simüle edildiğinde net bir örüntü görmekteyiz: Karşılıklı açıortayların oluşturduğu geniş kesişim açısı 180 dereceye yaklaştıkça, dörtgenin diğer karşılıklı iki açısı arasındaki fark küçülmektedir. Sınıf arkadaşlarımızın da geometrideki üçgen dış açı bağıntılarını kullanarak, karşılıklı iki açıortay arasında kalan dar açının daima diğer iki açının farkının mutlak değerinin yarısı olacağı yönündeki genel matematiksel kuralı doğrulaması beklenir.
Gözlemlerimiz sonucunda her konveks dörtgen için geçerli olan şu kesin önermeyi yazabiliriz:
- Önerme: Bir dörtgende karşılıklı iki açının iç açıortay çizgisinin kesişmesiyle oluşan geniş açı genişletildikçe, boştaki diğer iki karşılıklı açının ölçüleri birbirine yaklaşır. Karşılıklı açıortayların oluşturduğu dar açı daima boştaki açıların farkının yarısıdır. Formül: Dar Açı = |m(BAD) – m(BCD)| / 2
- Açıortaylar Arasındaki Dar Açının Bulunması:
Soruda karşılıklı iki köşenin (B ve D köşeleri) açıortaylarının kesişimiyle oluşan m(BED) geniş açısı 170 derece olarak verilmiştir. Geometrik kural gereği, bu iki doğrunun kesişimindeki dar açı, bütünler açı ilişkisinden bulunur:- Dar Açı = 180° – 170° = 10°
- Karşılıklı Açıortay Teoreminin Uygulanması:
Teoreme göre, karşılıklı iki açıortay arasında kalan dar açı (10°), boştaki diğer iki karşılıklı açının (m(BAD) ve m(BCD)) farkının mutlak değerinin yarısına eşittir:- 10° = |m(BAD) – m(BCD)| / 2
- 10° * 2 = |(3x – 20) – (x + 16)|
- 20° = |3x – 20 – x – 16|
- 20 = |2x – 36|
- Mutlak Değer Denkleminden İki Farklı Durumun İncelenmesi:
- 1. Durum (Pozitif Çıkma Hali):
2x – 36 = 20
2x = 56
x = 28
(Kontrol: x = 28 için açılar pozitif ve mantıklıdır. m(BCD)=44°, m(BAD)=64°) - 2. Durum (Negatif Çıkma Hali):
2x – 36 = -20
2x = 16
x = 8
(Kontrol: x = 8 için açılar pozitif ve mantıklıdır. m(BCD)=24°, m(BAD)=4°)
- 1. Durum (Pozitif Çıkma Hali):
- x Değerlerinin Toplamı:
Soruda x’in alabileceği tam sayı değerlerinin toplamı istenmiştir:- Toplam = 28 + 8 = 36
Tüm sayfaların detaylı cevapları için 11. Sınıf Matematik MEB Yayınları Ders Kitabı Cevapları sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.